Textus Originalis
ITINERARIUM BURDIGALENSE
Wess. 549, 1 ITINERARIUM 2 A BURDIGALA HIERUSALEM USQUE 3 ET AB HERACLA PER AULONAM 4 ET PER URBEM ROMAM 5 MEDIOLANUM USQUE 6 SIC: 7 Civitas Burdigala, ubi est fluvius Garonna, 8 per quem facit mare Oceanum accessa et 9 recessa per leugas plus minus centum, 10 mutatio Stomatas leug. VII 550, 1 mutatio Sirione leug. VIIII 2 civitas Vasatas leug. VIIII 3 mutatio Tres Arbores leug. V 4 mutatio Oscineio leug. VIII 5 mutatio Scittio leug. VIII 6 civitas Elusa leug. VIII 7 mutatio Vanesia leug. XII 8 civitas Auscius leug. VIII 9 mutatio Ad Sextum leug. VI 10 mutatio Hungunverro leug. VII Wess. 550, 11 mutatio Bucconis leug. VII 551, 1 mutatio Ad Iovem leug. VII 2 civitas Tolosa leug. VII 3 mutatio Ad Nonum mil. VIIII 4 mutatio Ad Vicesimum mil. XI 5 mansio Elusione mil. VIIII 6 mutatio Sostomago mil. VIIII 7 vicus Hebromago mil. X 8 mutatio Cedros mil. VI 9 castellum Carcassone mil. VIII 10 mutatio Tricensimum mil. VIII 552, 1 mutatio Hosverbas mil. XV 2 civitas Narbone mil. XV 3 civitas Beterris mil. XVI 4 mansio Cessarone mil. XII 5 mutatio Foro Domiti mil. XVIII 6 mutatio Sostantione mil. XV 7 mutatio Ambrosi mil. XV 8 civitas Nemauso mil. XV 9 mutatio Ponte Aerarium mil. XII 10 civitas Arelate mil. VIII
549, 3 Heraclea 552, 3 Baeterris 4 Cesserone 6 Sextantione 7 Ambrussi
Traduzione
English — scholarly
ARETHE Knowledge Engineering DivisionTHE BORDEAUX ITINERARY
Wess. 549, 1 THE ITINERARY 2 FROM BURDIGALA AS FAR AS JERUSALEM 3 AND FROM HERACLEA VIA AULONAM 4 AND THROUGH THE CITY ROME 5 AS FAR AS MEDIOLANUM 6 AS FOLLOWS: 7 The civitas Burdigala, where the river Garonna is, 8 by which the Ocean Sea makes its advance and 9 retreat for leagues plus minus one hundred, 10 mutatio Stomatas, leagues VII 550, 1 mutatio Sirione, leagues VIIII 2 civitas Vasatas, leagues VIIII 3 mutatio Tres Arbores, leagues V 4 mutatio Oscineio, leagues VIII 5 mutatio Scittio, leagues VIII 6 civitas Elusa, leagues VIII 7 mutatio Vanesia, leagues XII 8 civitas Auscius, leagues VIII 9 mutatio Ad Sextum, leagues VI 10 mutatio Hungunverro, leagues VII Wess. 550, 11 mutatio Bucconis, leagues VII 551, 1 mutatio Ad Iovem, leagues VII 2 civitas Tolosa, leagues VII 3 mutatio Ad Nonum, miles VIIII 4 mutatio Ad Vicesimum, miles XI 5 mansio Elusione, miles VIIII 6 mutatio Sostomago, miles VIIII 7 vicus Hebromago, miles X 8 mutatio Cedros, miles VI 9 castellum Carcassone, miles VIII 10 mutatio Tricensimum, miles VIII 552, 1 mutatio Hosverbas, miles XV 2 civitas Narbone, miles XV 3 civitas Beterris, miles XVI 4 mansio Cessarone, miles XII 5 mutatio Foro Domiti, miles XVIII 6 mutatio Sostantione, miles XV 7 mutatio Ambrosi, miles XV 8 civitas Nemauso, miles XV 9 mutatio Ponte Aerarium, miles XII 10 civitas Arelate, miles VIII
549, 3 Heraclea 552, 3 Baeterris 4 Cesserone 6 Sextantione 7 Ambrussi
Commentario Arethe
ITINERARIUM BURDIGALENSE
Page 86 (Wess. 549–555) begins the Itinerarium Burdigalense — the 333 CE pilgrim's route from Bordeaux to Jerusalem. This is the third and final text in the volume, and the most precisely dated. The anonymous pilgrim departed from Burdigala (Bordeaux) in 333 CE and recorded every station along the route, distinguishing 'mutationes' (post-stations where horses were changed, typically every 7–12 miles) and 'mansiones' (overnight stopping places, typically every 20–30 miles). This level of detail makes the Bordeaux Itinerary the most granular source for the 4th-century Roman road system. The opening stations: Burdigala → Sirione (a mutatio) → Virovinum (mansio) → Tres Arbores (mutatio) → Corterate (mansio). The route heads east through Aquitaine towards Toulouse and the Mediterranean.